Bier De Ville

In NRC Carriere las ik gisteren dat je als zzp’er moet oppassen met het verlenen van vriendendiensten. Want tijd is geld, langer dan een uur bezig zijn voor een vriend is geen vriendendienst meer maar gewoon werk. Als de vriendendienst meer tijd kost, zorg dan dat je er iets voor terugkrijgt, zo luidde het advies.

Een handige vriend heeft mij twee dagen geholpen met het leggen van de vloer in mijn nieuwe huis. Als tegenprestatie zou ik optreden op zijn afstudeerfeest. Wederzijdse vriendendienst of ordinaire ruilhandel? Sowieso een win-winnetje, so who cares?

Tijdens dat optreden gooide ik in al mijn enthousiasme een vol glas bier in mijn oude buizenversterker. Voor de leek: een buizenversterker is een ‘box’ die zijn vermogen verkrijgt van elektronenbuizen, een soort gloeilampen die vroeger in oude radio’s zaten. (In de oorlog luisterde men via de buizenradio naar Radio Oranje en Adolf H.) De elektronenbuis zorgt voor (spannings)versterking en geeft een warmer geluid (door haar karakteristieke oversturingsgedrag) dan de cleanere transistor die na 1947 de standaard is geworden voor elektrische apparaten.

Maar van bier houden ze niet, de buis en de buizenversterker. Midden in de solo van Rock This Town verloor ik mijn signaal.

Kortsluiting.

Een met bier gewassen buizenversterker repareer je niet even zelf – ik breng mijn fiets al naar de fietsenmaker als mijn band zacht is.

Gelukkig heb ik een mannetje. F. Talman Vintage Audio repareert oude audio, ook buizenversterkers.

Als ik met mijn Fender Blues de Ville in Foppe’s werkplaats sta, krijg ik flink op mijn kop.

‘Vocht is het ergste voor de buizenamp, bier nog erger, dat plakt. Had ‘m gewoon van de trap laten flikkeren, dan was je goedkoper uit geweest. Eens even kijken.’

Foppe schroeft de achterkant open met een elektrische schroevendraaier. Zijn lange blonde paardenstaart schudt een beetje mee op zijn rug. Ook binnen draagt Foppe zijn zwarte leren jas. Met een zaklampje gaat de audiodokter de vitale onderdelen na.

‘Zo te zien heb je geluk, je vijf condensatoren zijn nog heel. Je bias is verdronken in een dikke plak bier, die staat nu helemaal op nul; als je zelf je zekering had vervangen en je versterker had aangezet had je vuurwerk gehad. Dat ding was afgebrand als een lampionnetje, en jij misschien ook wel.’

Foppe grijnst, hij amuseert zich. En terecht: heerlijk zij de expert, zalig zij de technisch expert.

‘Hier is het vonkje overgeslagen, zie je?’ Naast zijn lange pinknagel zie ik twee stukjes soldeer op een groene printplaat. Voor ik ja of nee kan zeggen, schakelt Foppe geruisloos van anamnese naar behandelplan.

‘Zo te zien zijn de meeste onderdelen in takt gebleven. Ik weet niet of je buizen nog heel zijn, dat zien we later wel. ’t Zijn een paar mooie buizen, Russische jongens, waar heb je die vandaan?’

‘Van jou, je heb ze er zelf ingezet, weet je dat niet meer?’

‘Die buizen gaan we proberen te redden maar ik garandeer niks. Voor de rest moet ik ‘m helemaal schoonmaken, elk onderdeel gaat in een elektrodenbadje, dat ding moet helemaal biervrij, anders heb je zo weer gedonder.’

Ik bedank Foppe voor zijn kundige analyse en wacht af. Na een kleine week sta ik weer in de overvolle werkplaats om mijn amp op te halen.

‘Ik heb ‘m helemaal geschoond, je buizen heb ik kunnen redden. Iets minder dan een dag werk, tweehonderd euro ex btw.’

Hoewel het me relatief meeviel, schrok ik toch van het bedrag. Even dacht ik het met ruilhandel te kunnen oplossen, ten slotte was dit ook met ruilhandel begonnen.

Alsof hij een antenne voor mijn gedachten had, zei Foppe: ‘Ooit had ik een leerling, een protégé, maar dat werd een bende.’ Met mij als zijn co-assistent zou het in zijn ogen ongetwijfeld een nog grotere bende worden. Iemand die bier in zijn buizenversterker gooit neem je als audiodokter nog geen uur in dienst, laat staan een dag.

Ik legde tweehonderdveertig in contanten op tafel.

Foppe deed de deur voor me open.

Het ritueel van de contante betaling raakte me. Geld, het ultieme ruilmiddel, is niet uitgevonden maar ontstaan. De beste uitvindingen – het wiel, het geld en de buizenversterker – zijn niet bedacht door het genie; zij zijn gegroeid uit het leven zelf.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *